Münif Paşa’nın oğlu Hüseyin Münif üe veteriner öğretrrien Sadi Suat, Türk tarihine geçen ilk sivil pilotlardır. İkisi de, 1910 yılında Paris’te havacılık eğitimi görerek,” pilotluk belgesi” aldılar. Bu arada bir de uçak satın alan Hüseyin Münif, Türkiye’de “özel uçağı olan ilk kişi-’ oldu.
İstanbul Galatasaray’da, ünlü Sponek birahanesinde Polonyalı Vaynberg tarafından düzenlendi. Bu olayı, Ercüment Ekrem Talu, “Perde-Sahne” dergisine vazdıeı “İstanbul’da ilk sinema ve ilk gromofon” başlıklı yazısında şöyle anlatır:
“Çocuktum, sekiz-dokuz yaşlarında vardım. Tam tarihini söyleyemeyeceğim ama, sanırım 1896-97 yıllarıydı. Bir cumartesi günü, rahmetli ağabeyim Nejat’la birlikte okuldan çıktık. Cihangir’deki evimize gidecektik. Yatılı olmayan arkadaşlarımızdan birisi, ‘Duydunuz mu?’” […]
1908′de açıldı. İstanbul’da, Tepebaşı Şehir Tiyatrosu’nün eski komedi binasında Pate şirketinin Türkiye temsilcisi Vaynberg tarafından yaptırıldı. “Pate” adlı bu ilk sinema salonunun mimarı, Kampanaki idi. Sinemanın adı sırasıyla Pate, Anfi, Asri ve Ses olarak değişti. 1912 yılında İzmir Kordon’da açılan ikinci sinemadan sonra, 1914 başlarında İstanbul Beyoğlu’nda “Palas” sineması kuruldu. Onu, Taksim Alanı’nda şimdiki Devlet […]
Senaryosunu Nazif Tepedelenlioğlu’nun yazdığı “Bir Millet Uyanıyor” adlı filmdir. 1932 yılında çevrilen film, Türkiye’de seslendirildiği ve Muhsin Ertuğrul‘un en önemli yapıtlarından birisi olduğu için ilginçtir. ilmin belli başlı oyuncuları Ferdi Tayfur, Atıf Kaptan, Naşit Ozcan, Emel Rıza ve Kevser’di. Mustafa Kemal Atatürk’ün Söylev’inden derlenmiş olaylardan esinlenerek yazılmış senaryonun, sağlam bir yapısı olmadığı için bu film, […]
“Ateşten Gömlek”te oynayan Bedia Muvah-hit ile Neyyire Neyir (Ertuğrul)’dir. Sahnede olduğu gibi beyazperdede de o zamanlar, Müslüman kadınların çalışması yasaktı. 1918′ de bazı Türk kızları, öğrenci olarak “Darül-bedayi”ye alınmışlarsa da, bunlar sahneye çıkamamışlardı. İçlerinde Afife Hanım, 1920′de Kadıköy’deki Apollon (Hale) Tiyatrosu’nda “Jale” takma adıyla sahneye çıkınca, işe polis karışmıştı. 1921′de Darülbedayi’de Müslüman kadınların çalıştırılmaması, resmi […]
1864 yılında Abdülaziz döneminde çıkarılan bir “fetva” ile başladı. O yıl yayımlanan Deniz Ticaret Yasası’nda yalnız “deniz sigortası” konusunda yargılar vardı. Bu arada, 1870 yılında İstanbul’da çıkan büyük bir yangın sonunda “Şeyhülislam”dan, sigorta yap-, tırılmasında “dini bir sakınca olmadığı” yolunda izin çıktı. İki yıl sonra da üç İngiliz sigorta şirketi, İstanbul’a gelerek bu dalda çalışmaya […]
Türk tarihinde basma “ilk sansür”, 11 Mayıs 1876′da “Âli Kararnamesi” ile konuldu. Gazetelerin, yayınlanmadan önce denetlenmesini emreden bu kararname üzerine, “Basiret” gazetesi şöyle bir ilanla çıkmıştı: “Matbaamızın makinesi bozulduğundan, gazetemiz birkaç gün yayınlanmayacaktır.” “Sabah” gazsetesi ise ilk gün “sansür”ün yasakladığı yazıların yerini “boş” bırakarak yayınlandı. Ancak, tüm bu direnişler, tarih boyunca hemen her dönemde, sansürün […]
II. Abdülhamit’in tahta geçmesinden kısa bir zaman sonra, Kanun-ı Esasi kabul edilerek Osmanlı Devleti’nde meşrutibiridarebaşladı. Kanun-ı Esasi‘de seçim yapılarak bir meclisin kurulması öngörülmüştü. Bu nedenle, Türk tarihinde ilk seçim 1877′de yapıldı. Ancak, bu seçimler bir seçim yasasına göre gerçekleş-tirilmedi. İllere, önemlerine göre kaç milletvekili çıkarabilecekleri bildirildi. İlk seçimlerde halk, oy kullanmadı. İl meclisleri seçim yaptı. […]
II. Abdülhamit’in tahta geçmesinden kısa bir zaman sonra, Kanun-ı Esasi kabul edilerek Osmanlı Devleti’nde meşrutibiridarebaşladı. Kanun-ı Esasi‘de seçim yapılarak bir meclisin kurulması öngörülmüştü. Bu nedenle, Türk tarihinde ilk seçim 1877′de yapıldı. Ancak, bu seçimler bir seçim yasasına göre gerçekleş-tirilmedi. İllere, önemlerine göre kaç milletvekili çıkarabilecekleri bildirildi. İlk seçimlerde halk, oy kullanmadı. İl meclisleri seçim yaptı. […]
II. Abdülhamit devrinde, yalnız veremli çocuklar için İstanbul’da açıldı. Hamidiye Etffal Hastanesi’nde 24 yataklı bir bölüm, bu tür hastalığa yakalanan çocuklara ayrılmıştı. Günümüzdeki anlamıyla ilk sanatoryum ise, 15 Ağustos 1924 günü Doktor Refik Saydam’m bakanlığı sırasında açıldı. Heybeliada’daki bu sanatoryum, önceleri Harbiye öğrencileri arasında vereme tutulanlar için yapılmıştı.