Bilim Sanat Teknoloji Spor Sağlık Turizm Hayata Dair İlkler Enler

Bir ayı yavrusunu canlandıran oyuncak, biri Almanya’da, diğeri ABD’de faaliyet gösteren iki ayrı firma tarafından 1902 yılında üretil­meye başlandı. Her iki firma da, üretime ken­dilerinin daha önce geçtiğini iddia ettiyse de, bu konuda kesin bir kanıt bulunamadı.

1902 yılının 18 Kasım günü,”Washington Evening Star” gazetesinde bir çizgi resim ya­yınlandı. Clifford Berryman tarafından çizi­len bu resimde, dönemin ABD Başkanı Theodore “Teddy” Roosevelt, elinde bir ayı yavrusuyla birlikte görülüyordu. Mississippi eyaletinin Louisiana ile olan bir sınır anlaş­mazlığını çözümlemek için bölgeye gelen Ro­osevelt, bir av partisi sırasında karşısına çıkan bir ayı yavrusunu vurmayıp, kucağına almış ve sevmişti. Berryman’ın çizdiği resim, işte bu sahneyi yansıtıyordu. Aynı resmin başka ga­zetelerde de yayınlanması üzerine Başkanın bu hayvan sevgisine hayran olanların sayısı çok fazla oldu. Bunlardan biri de, Morris Mitc-hom adlı bir Rus göçmeniydi. Mitchom, Brooklyn’deki küçük dükkânında, kendisinin ve karısının tamamen el emeğiyle ürettikleri oyuncakları satarak geçimini sağlamaya çalışıyordu.

Oğlu Benjamın’ın, daha sonra anlattığına göre, Morris Mitchom, Berryman’ın çizdiği resimdeki sevimli ayı yavrusunu derhal üç bo­yutlu hale getirmeye karar verdi. Kolları ve ba­cakları hareket edebilecek biçimde yaptığı bir oyuncak ayıyı, gazeteden kestiği kupürle bir­likte dükkânının vitrinine koydu ve altına, “Teddy’nin ayısı” diye yazdı.

Ne var ki, otoriter bir ülkeden ABD’ye ge­len Mitchom’un içi rahat değildi. Çünkü, ABD Başkanı’nm adını, kendi ürettiği bir oyuncağın satışını kolaylaştırmak için kullan­mıştı. Bütün cesaretini toplayıp Beyaz Saray’a bir mektup yazdı ve “Sayın Başkan”ın, ismi­nin kullanılması hakkında ne düşündüğünü sordu. Başkan’ın kendi elyazısıyla gelen ya­nıtta, Mitchom’un istediği izin şu sözlerle ve­riliyordu: “Adımın oyuncak bir ayıya fazla bir şey kazandıracağını sanmıyorum. Ama, onu dilediğiniz gibi kullanmakta da serbestsiniz.”

Bu mektup eğer bulunabilseydi, Morris Mitchom’un bu konudaki öncülüğünü büyük ölçüde gün ışığına çıkaracaktı. Ancak, büyük oğlu Joseph Mitchom’un evrakları arasında olması gereken mektup, onun 1951 yılında öl­mesinden sonra bulunamadı.

1903 yılında, Butler Bros firması (toptan oyuncak satan bir kuruluş), Mitchom’un üret­tiği tüm “Teddy ayıları”nı satın aldı. Üstelik, daha sonra üreteceği ayıları almayı da garan­ti etti. O yıl ile 1938 yılı arasında firma, “ideal Toy Co.” adı altında dünyanın en büyük oyuncak üreticisi oldu.

Almanlar ise Teddy ayılarının yapımı onu­runu, 1880 yılında Margarete Steiff tarafın­dan Giengen kentindekurulan Steiff şirketine verirler. Bayan Steiff, o yıl oyuncak filler ya­parak meslek yaşamım başlattı. 1902 yılma ge­lindiğinde, Steiff’lerin atölyesinde oyuncak kediler, köpekler, domuzlar, eşekler, atlar ve develer üretiliyordu. Ama, henüz ayı yapımı yoktu. O yıl Bayan Steiff in sanat öğrenimi gören yeğeni Richard, öğrencilik yıllarında Stuttgart Hayvanat Bahçesi’nde bol bol izle­diği ayılardan esinlererek, kafası, kolları ve bacakları hareket edebilen bir oyuncak ayı modeli yaptı. Halası, bundan pek hoşlanma­mıştı. Ertesi yıl açılan Leipzig Fuarı’na gelen ziyaretçiler de öyle. Ama fuarın son gününde Steiff in sergisini gezen bir Amerikan şirke­tinin (bu şirketin adı hiç açıklanmadı) temsil­cisi, gördüğü oyuncağa bayıldı ve 3 bin adet sipariş verdi. Öykünün bu bölümüne kadar Amerikalıların bir itirazı yok. Ancak, Alman­lar, yaptıkları oyuncak ayılara “Teddy” adı­nı verdiklerini iddia edince, tartışma başlıyor. Almanların bu konuda ortaya koydukları ka­nıt ise şu “Başkan Roosevelt in kızı Alice  Roosevelt’in düğününde, gelin odası birkaç oyuncak ayı ile süslenmiş. Bu ayıların tümü de Steiff ürünü imiş. Başkan’a, bunların ne olduğu sorulunca, ‘Yeni çıktı. Adına Teddy ayısı diyorlar’ demiş. Steiff’in övünç duyarak anlattığı bu öyküye, Amerika’dan bazı itiraz­lar yükseliyor. Örneğin, Alice Roosevelt’in ağabeyi Archibald Roosevelt, düğün sırasın­daki oyuncak ayıları doğruluyor ama, onla­rın Alman malı olmadığından kesinlikle emin olduğunu vurguluyor. Roosevelt Birliği de, o dönemde Rooseveltlerin bir Alman ayısı almış olamayacaklarını belirtiyor.”