İlk Oyun Kağıdı
10. yüzyılda Çin’de geliştirildi. Bu kartlar, bildiğimiz zarların kâğıt üzerine uyarlanmış bir biçimiydi. Daha sonra yine Çinliler, ürettikleri başka kartlarla, değişik kart oyunları buldular. Bu oyunların çoğu, para ile oynanıyordu. Tu-shu-chi-c’eng Ansiklopedisi’nin altıncı cildinde şu şekilde bir bölüm vardır:
“Liao Hanedanı’nın tarihine göre, İmparator Mu Tsung, Ying-li döneminin 19. yılında (M.S. 969), bakanlarım etrafına toplayarak onlara şu konuşmayı yaptı: Bir zamanlar dük Ch’ien’in evinde kâğıt oyunları oynanıyordu. Bir süre sonra, oyunda çıkan bir anlaşmazlık sonucu, Siao-ho, onu öldürdü. Sonra felaket, felaketi izledi. Şimdi görüyorum ki, bugünün hocaları ve devlet görevlileri, ellerinden oyun kâğıtlarını düşürmüyorlar. O büyük felaketten hiç ders alınmadı mı?”
. Çinlilere ait olan ve dünyanın en eski oyun kâğıdı olarak kabul edilen bir örnek, 1905 yılında Dr. A. von Le Coq tarafından Türkistan’da, Turfan yöresinde Sangim Vadisi’nde bulundu. Yanında bazı başka maddelerin incelenmesiyle, Uygurlar döneminden kalma olduğu anlaşıldı (11. yüzyıl). Boyu eninin üç katı olan bir kartın arkasında, etrafında siyah bir çerçeveyle çevrilen bir adam resmi vardı.
Avrupa’da ilk oyun kartının nereden çıktığı kesin olarak bilinemiyor. Bu konuda yayınlanan en eski belge, Pipozzo di Sandro adlı bir İtalyanın elyazması kitabı “Trattato del governo della famiglia”mn satırları arasında bulundu. 1299 yılında yazılan bu kitabın bir bölümünde, “Eğer o parayla kâğıt oyunu oy-nuyorsa, ona yaptığı şeyin kötülüğünü anlatmalısın” deniliyor.
Bugüne ulaşabilen en eski oyun kâğıtları ise, Fransızlara aittir. Kral 6. Charles’ın Hazine Sorumlusu Charles Poupart, 1392 yılının Kraliyet Envanteri’ni çıkarırken şu notu düşmüş:
“Ressam Jacquemin Gringonneur’a, yaptığı üç deste oyun kâğıdına karşılık olarak, Kral hazretlerinin emriyle 60 altın verildi.” Bu
kâğıtlar, Kral’ın çıldırdığı şeklinde söylentilerin çıkmasına ve Kraliyet ailesinin kendisine kuşkuyla bakmasına sebep olmuştu. “Tarot” türü oyun kâğıtlarından 17 adedi halen Paris’ te Ulusal Kitaplık’ta muhafaza edilmektedir. Avrupa’nın en eski basılmış oyun kâğıtları ise, 1841 yılında Fransız antikacı M. Henin tarafından Lyon’da bulundu. M. Henin, satın aldığı eski bir kitabın arasında 10 adet oyun kâğıdına rastladı. Kahverengi bir mürekkeple ana çizgileri basılan bu kartların iç kısımları, sonradan renklendirilmişti. Uzmanlar tarafından yapılan inceleme sonucu, bu kartların 1440 sıralarında Provence yöresinde basıldığı anlaşıldı. “Piket” oynamak için yapıldıkları kuşkusuzdu.