Bilim Sanat Teknoloji Spor Sağlık Turizm Hayata Dair İlkler Enler

Üç boyutlu kemer de diyebileceğimiz kubbe, Romalılar tarafından bulunmadan önce, bi­naların çatıları düz, odalar da dörtgen şeklin­deydi. Bu nedenle kubbeler, binaların değişik görünümler almasını sağlamakla kalmadı, ay­nı zamanda geniş kullanımlı mekânlar yara­tılmasına da olanak verdi.

M.S. 124 ve 128 yılları arasında İmpara­tor Hadrianus tarafından yaptırılan Panthe-on Tapmağı’nm kubbesi, Romalılar zamanın­da yapılan kubbelerin en büyüğü ve en gör-kemlisidir. Yaklaşık 47 metre çapında olan kubbe, 25 metre yüksekliğinde ve 7 metre ka­lınlığında bir duvarın üzerinde iskele üzerine inşa edilir. Yapım tamamlandık­tan sonra bu ahşap kalıp sökülür. Bizanslılar, kubbe yapımcılığında ileri bir adım daha at­tılar ve kare şeklinde bir mekânın üzerini kub­beyle kapatmayı başardılar. M.S. 537′de ya­pılan Ayasofya, bunun en görkemli örneğidir. 1300′lü yılların sonlarında, Orta Asya’da, Se-merkand yöresinde, İslam şaheseri olan kub­beler yükselmeye başladı. Rönesans’la birlik­te, kubbe yapımcılığı bir kez daha Avrupa’ run tekeline geçti ve yeni başyapıtlar, Avru­pa’nın çeşitli yerlerini süsledi. Osmanlıların da kubbe mimarisine büyük katkıları oldu. Mo­dern geometrik kubbelerin yapımı ise 1948 yı­lından itibaren Amerikalı mimar Buckmins-ter Fuüer’ın öncülüğünde gerçekleşti.