Bilim Sanat Teknoloji Spor Sağlık Turizm Hayata Dair İlkler Enler

Kömürden ya da öteki organik maddelerden yanıcı bir gaz elde edilebileceğini ilk fark eden kişi, İngiliz rahip StephenHales’tir. Rahip Ha-les, 1727 yılında yazdığı “Vegetable Staticks” adlı kitabında, her tarafı kapalı bir kapta ısı­tılan kömürün, yanıcı bir gaz bırakacağını be­lirtti. John Clayton adlı bir başka İngiliz de, 1684′te aynı buluşu gerçekleştirmiş, fakat bu­nu ancak 1739′da duyurabilmişti.

Konuyla ilgili ilk başarılı uygulamalar ise, Fransız bilim adamı Philippe Lebon ile İskoç-yalı teknisyen William Murdoch tarafından yapıldı. 1801 ‘de Lebon, Paris’te bir evde kö­mürden elde edilen gazın ısı ve ışık sağlama amacıyla kullanılabileceğini kanıtladı. Üstelik, söz konusu gaz, borular aracılığıyla odadan oda­ya aktarılacağı için, her yerde kolayca kulla­nılabilecekti. Lebon’un önerisi, büyük ilgi gördü ve ilk uygulamalar başladı. Ne var ki Lebon, 1804′te Champs Elysees’de soyguncu­lar tarafından öldürülünce, çalışmaları yarıda kaldı.

Murdoch’un ilk denemesi ise 1792′de gerçek­leşti: CorwalPda bir evi havagazıyla ışıl ışıl ay­dınlatmıştı. 1802′de, patronları Boulton ve Watt’ın evlerini ışıklandırdı. Firma, bu bulu­şu değerlendirmeye karar verdi. îlk sipariş Lancashire’dan geldi ve buradaki bir pamuk fabrikası, 900 gaz lambasıyla aydınlatıldı.