İlk Fotokopi Makinesi
ingiltere’nin Birmingham kentinde, buhar makineleri işi yapan James Watt tarafından bulundu. Watt, 24 Temmuz 1778 günü, Dr. Black’a yazdığı mektubunda, buluşundan şöyle söz ediyordu:
“Birkaç gün önce, yazdığım yazdan çoğaltan bir makine yapmayı başardım. Bu sayede, mektuplarımı kolayca çoğaltabiliyorum.”
Aygıt, düz bir baskı yatağı ile bir yanda bir kol veya üstte bir dikey civatadan oluşuyordu. Çoğaltılması istenen yazı ya da şekil, prese yerleştirilmeden önce altına.daha önceden sirke-boraks, istiridye kabuğu tozu ve damıtılmış sudan oluşan bir karışıma batırılarak ıslatılan bir şeffaf kâğıt konuyordu. Watt, bu özel mürekkebin patentini 14 Şubat 1780′de aldı. Çoğaltılması istenilen yazı ya da şekil, alttaki özel mürekkebe batırılmış kâğıdın üzerine tersten çıkıyordu. Daha sonra kâğıt, kalıp presin üst kısmına alınarak istenilen miktarda çoğaltma yapılabiliyordu. Watt’ın bu makinesi, bir anlamda bugünkü ofset baskı tekniğinin de ilk öncüsüydü
20 Mart 1780′de James Watt ve Ortaklan adı altında bu baskı makinelerini üretmek için bir firma kuruldu. Watt’ın ortağı Matthevv Boulton, çok hırslı bir pazarlamacıydı. Parlamento üyelerine birer mektup göndererek, bu son buluşla, konuşmalarını diledikleri kadar çoğaltarak seçim bölgelerine gönderebileceklerini duyurdu. Ayrıca, Kral’ın da ilgisini çekmek üzere kendisine bir tanıtım gösterisi yapıldı. Bu baskı makinesiyle müzik notalarının da kolayca çoğaltılabileceği, askeri emir ve yönetmeliklerin çok kısa bir .zamanda çoğaltılarak birliklere gönderilebileceği kanıtlandı. Ayrıca, Hindistan’da pazarlanmak üzere oranın iklimine dayanıklı, çelikten özel üretim yapıldı. Gezginciler için ilk portatif modeller üretildi. Ancak bütün bunlar, beklenilen ilgiyi çekmek için yeterli olmadı. İngiltere Ban-kası’nın yöneticileri, söz konusu aygıtla bazı sahtekârların işlerinin kolayîaşabileceğini,kalpazanlara gün doğduğunu söylediler. Bu sözleri duyan Boulton’un tepkisi çok sert oldu ve “İngiltere’de bazı yöneticiler, domuzdur” dedi.
Birinci yıl, 50 tanesi denizaşırı ülkelere olmak üzere 150 makine satıldı. Özel mürekkep, toz halinde imalatçı firma tarafından veriliyordu. Zamanla siparişlerin sayısı arttı ve birkaç yıl içinde Watt’ın makinesi, iş dünyasının en çok ilgi duyduğu aygıtlardan biri oldu.
Birinci Dünya Savaşı’na kadar çoğaltma makineleri Watt’ın yaptığına oranla çok az değişimler göstererek kullanıldı. Özel mürekkepli kâğıdın yerine karbonlu kâğıtlar aldı ve teksir makineleri haline geldi.
Balmumu ile çoğaltma yöntemi ise 1875 yılında Thomas Alva Edison tarafından bulundu. Edison, bu buluşu, parafinli kâğıttan telgraf bandında yararlanmak için deneyler yaparken geliştirdi. 8 Ağustos 1876′da buluşunun patentini aldı, sonra geliştirmeye devam etti. En son haline getirdikten sonra, 1880′de patentini yineledi, ancak ticari üretime geçmeyi düşünmüyordu. Bunu duyan Chicagolu işadamı Albert Blake Dick, patenti satın aldı ve büro tipi çoğaltma makinelerinin üretimine başladı. Hazırlanan kalıp tahta, bir çerçevenin içine konuyor ve metin mumlu yüzeye bir stilusla uygulanıyordu. Daha sonra kalıbın üzerine bir merdane ile mürekkep veriliyor ve baskıya geçiliyordu. A.B. Dick, ürettiği ilk aygıtı 17 Mart 1887′de sattı.
Balmumundan kalıp kullanan ilk makine ise 1881 yılında Londra’da Macar göçmeni David Gestetner tarafından Cyclostyle adı altında pazarlandı.