İlk Esperanto Kitap
Lingvo Internacia adını taşıyan ilk Esperanto kitap, 1887 yılında Varşova’da Dr. Ludo-viç Zamenhof adlı Rus tarafından yayınlandı. Dr. Esperanto takma adıyla kitabını bastıran Zamenhof, 1859 yılında Bielostock adlı kasabada dünyaya geldi. Bu kasabanın sakinlerini Ruslar, Polonyalılar, Almanlar ve Yahudiler oluşturuyordu.
Zamenhof da bir Yahudi aileden geliyordu. Gençlik yıllarında, farklı diller konuşan kasabalılar arasındaki kötü ilişkiler, Zamenhof’u çok rahatsız etti. Bunun üzerine yeni bir dil geliştirerek, insanlar arasında kardeşliği ve dostluğu, bu dil aracılığıyla gerçekleştirmeye karar verdi. Söz konusu dil, kendisi gibi düşünenler tarafından okullarda öğrenilebilirdi. 14 yaşında bir öğrenciyken (Varşova Klasik Akademisi’nde) bu amaca yönelik çalışmalarına başladı. 19 yaşına geldiğinde (1878) altı-yedi arkadaşını da ikna etmeye yetecek kadar yol almıştı. 17 Aralık 1878 günü evinde bir toplantı düzenledi ve arkadaşlarıyla birlikte yeni bir konuşma ve şarkı dilinin doğuşunu kutladı. Ne var ki, Esperanto’nun bu ilk öncüleri, tutucu büyüklerinin sert tepkilerine dayanamadılar ve Zamenhof, yoluna tek başına devam etmek zorunda kaldı.
Birçok düzenlemenin ardından, 15 yıllık emeğinin sonucu, 40 sayfalık bir kitap haline geldi. Kitabın başına koyduğu bir önsözle, yazar, kitapla ilgili tüm haklarından feragat ettiğini duyurdu. Zira ona göre, “Uluslararası bir dil, tıpkı ulusal dillerde olduğu gibi, herhangi bir bireyin değil, toplumun malıydı.”
Esperanto’nun ilk yandaşları genellikle, Almanlar, İsveçliler ve Ruslardan oluşuyordu. Rus Esperantocular arasında ünlü yazar Leo Tolstoy da vardı. Yeni dünya dili, Batı’ da en büyük ilgiyi Fransızlardan gördü ve 1898 yılında Fransa Ulusal Esperanto Derneği kuruldu.